Audio Podcasts
Đột quỵ thường xảy ra ở độ tuổi nào? Đột quỵ – hay còn gọi là tai biến mạch máu não – có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi nào, từ trẻ em đến người trưởng thành. Đây là tình trạng xảy ra khi mạch máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc vỡ, khiến một phần não không nhận đủ oxy và dưỡng chất, dẫn đến tổn thương hoặc hoại tử tế bào não. Những năm gần đây, các bác sĩ đã ghi nhận nhiều trường hợp đột quỵ ở người trẻ tuổi, kể cả những người không có tiền sử bệnh lý rõ ràng. Nguyên nhân có thể liên quan đến dị dạng mạch máu bẩm sinh, bệnh tim chưa được phát hiện, hoặc lối sống kém lành mạnh như căng thẳng kéo dài, lạm dụng chất kích thích, thiếu vận động. Điều này cho thấy đột quỵ không còn là vấn đề riêng của tuổi già mà có thể xảy ra ở bất kỳ ai nếu không được tầm soát và phòng ngừa đúng cách.
1. Đột quỵ thường xảy ra ở độ tuổi nào?
Đột quỵ thường xảy ra ở độ tuổi nào là thắc mắc của nhiều người, bởi phần lớn vẫn nghĩ đây là bệnh chỉ gặp ở người lớn tuổi khi cơ thể suy yếu, mạch máu lão hóa và dễ tổn thương hơn. Thực tế, nhóm người trên 60 tuổi vẫn có nguy cơ cao nhất do thường kèm các bệnh nền như tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, đái tháo đường hoặc bệnh tim – những yếu tố làm tăng khả năng tắc hoặc vỡ mạch máu não.
Tuy nhiên, đột quỵ không còn là bệnh “riêng” của người già. Ngày càng nhiều người trẻ và trung niên cũng mắc phải do các nguyên nhân như dị tật mạch máu não bẩm sinh, rối loạn nhịp tim, rối loạn đông máu, hoặc lối sống thiếu lành mạnh (hút thuốc, uống rượu bia thường xuyên, căng thẳng kéo dài, ăn uống kém khoa học, ít vận động).
Người trẻ thường chủ quan, không tầm soát sức khỏe định kỳ, dẫn đến bệnh lý tiềm ẩn không được phát hiện; khi có triệu chứng lại dễ nhầm với mệt mỏi, trúng gió hay vấn đề tâm lý, khiến điều trị bị chậm trễ.
Do đó, đột quỵ có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào. Việc phòng ngừa, tầm soát sớm và lắng nghe cơ thể để phát hiện bất thường là cần thiết cho tất cả mọi người, đặc biệt với những ai có yếu tố nguy cơ hoặc thói quen sống chưa lành mạnh.
2. Tại sao đột quỵ ngày càng trẻ hóa?
Hiện tượng đột quỵ ngày càng trẻ hóa không phải là một sự ngẫu nhiên mà là tác hại của nhiều yếu tố cộng hưởng, chủ yếu bắt nguồn từ lối sống hiện đại và các bệnh lý nền không được kiểm soát tốt.
Các yếu tố liên quan đến lối sống hiện đại: Lối sống công nghiệp với nhịp độ nhanh và nhiều áp lực đã vô tình tạo ra những thói quen gây hại cho sức khỏe tim mạch và mạch máu não ở người trẻ.
- Chế độ ăn uống không khoa học: Việc tiêu thụ quá nhiều thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhiều dầu mỡ và đồ ngọt dẫn đến rối loạn chuyển hóa mỡ máu (cholesterol cao) và tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường. Thống kê cho thấy khoảng 50-60% bệnh nhân đột quỵ trẻ tuổi bị rối loạn chuyển hóa mỡ máu.
- Lười vận động và béo phì: Công việc văn phòng cùng thói quen ngồi nhiều giờ trước màn hình máy tính khiến người trẻ ít vận động. Lối sống tĩnh tại này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến thừa cân, béo phì, làm gia tăng gánh nặng cho hệ tuần hoàn và là một yếu tố nguy cơ độc lập của đột quỵ.
- Căng thẳng kéo dài và thiếu ngủ: Áp lực từ công việc và cuộc sống khiến nhiều người trẻ thường xuyên bị stress, lo âu và mất ngủ. Tình trạng này kích thích cơ thể sản sinh các hormone gây co mạch, tăng nhịp tim và huyết áp, từ đó bào mòn sức khỏe mạch máu theo thời gian.
- Lạm dụng chất kích thích: Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ đột quỵ lên gấp đôi do các chất độc gây tổn thương thành mạch. Bên cạnh đó, việc lạm dụng rượu bia cũng làm tăng nguy cơ đột quỵ xuất huyết não ở người trẻ.
Các bệnh lý nền không được kiểm soát: Sự chủ quan về sức khỏe khiến nhiều người trẻ không phát hiện hoặc không điều trị dứt điểm các bệnh lý nền nguy hiểm.
- Tăng huyết áp: Đây là nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ ở mọi lứa tuổi. Chế độ ăn nhiều muối và căng thẳng thần kinh là những yếu tố chính gây tăng huyết áp ở người trẻ.
- Bệnh đái tháo đường: Lượng đường trong máu cao kéo dài sẽ làm tổn thương lớp nội mạc của mạch máu, tạo điều kiện cho các mảng xơ vữa hình thành và gây tắc nghẽn.
- Dị dạng mạch máu não bẩm sinh: Các bất thường như phình động mạch não hoặc thông động tĩnh mạch là những “quả bom nổ chậm” có thể vỡ bất cứ lúc nào, gây xuất huyết não. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đột quỵ ở người trẻ.
- Các bệnh tim mạch: Các bệnh như rung nhĩ, bệnh van tim có thể tạo ra các cục máu đông trong tim. Những cục máu này có thể di chuyển lên não và gây đột quỵ nhồi máu não.
=> Mời ông bà xem thêm dưới đây để nắm rõ các vấn đề quan trọng liên quan đến đột quỵ:
- Thời điểm nào dễ bị tai biến mạch máu não nhất?
- Khám sàng lọc đột quỵ có cần thiết không và khi nào nên thực hiện
- Đột quỵ di chứng ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe và sinh hoạt
- Biện pháp tránh đột quỵ đơn giản nhưng hiệu quả
3. Biện pháp phòng ngừa bệnh đột quỵ hiệu quả
Mặc dù đột quỵ là một căn bệnh nguy hiểm, các chuyên gia y tế khẳng định rằng hơn một nửa số trường hợp có thể được phòng ngừa nếu chúng ta chủ động thay đổi lối sống và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ.
Xây dựng lối sống khoa học và lành mạnh: Đây là nền tảng cốt lõi để bảo vệ sức khỏe toàn diện và giảm thiểu nguy cơ đột quỵ.
- Chế độ dinh dưỡng cân bằng: Tăng cường ăn rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và cá. Hạn chế tối đa muối (dưới 6g/ngày), đường, chất béo bão hòa có trong thức ăn nhanh, đồ chiên rán, thực phẩm đóng hộp.
- Tích cực vận động thể chất: Duy trì thói quen tập thể dục đều đặn, ít nhất 30 phút mỗi ngày và 5 ngày mỗi tuần. Các hoạt động như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội giúp tăng cường sức khỏe tim mạch và giảm căng thẳng.
- Từ bỏ các thói quen xấu: Nói không với thuốc lá là điều bắt buộc. Hạn chế tối đa việc uống rượu bia và các chất kích thích khác.
- Quản lý căng thẳng và ngủ đủ giấc: Đảm bảo ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm, dành thời gian thư giãn qua các hoạt động như thiền, yoga, đọc sách để giữ cho tinh thần thoải mái, tránh làm việc quá sức.
Chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ y tế: Việc thăm khám sức khỏe định kỳ và tuân thủ điều trị là vô cùng quan trọng.
- Kiểm soát các chỉ số sức khỏe: Thường xuyên kiểm tra huyết áp, đường huyết và mỡ máu. Mục tiêu cần duy trì là huyết áp dưới 130/80 mmHg, đồng thời giữ các chỉ số khác trong giới hạn an toàn theo khuyến cáo của bác sĩ.
- Điều trị triệt để các bệnh lý nền: Nếu đã được chẩn đoán mắc các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và bệnh tim mạch, cần tuyệt đối tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ.
- Tầm soát sức khỏe định kỳ: Thực hiện khám sức khỏe tổng quát và tầm soát nguy cơ đột quỵ hàng năm, đặc biệt với những người có nhiều yếu tố nguy cơ như béo phì hoặc có tiền sử gia đình bị đột quỵ.
=> Mời ông bà xem thêm dưới đây hiểu rõ hơn về nguy cơ đột quỵ theo từng nhóm đối tượng:
- Đột quỵ ở người già vì sao tuổi cao làm tăng nguy cơ
- Đột quỵ ở người trẻ cảnh giác với xu hướng ngày càng trẻ hóa
- Đột quỵ ở trẻ em và Đột quỵ ở trẻ sơ sinh nhận biết sớm dấu hiệu bất thường
- Đột quỵ ở nam giới và Đột quỵ ở nữ giới sự khác biệt về nguy cơ và yếu tố ảnh hưởng
Đột quỵ thường xảy ra ở độ tuổi nào là câu hỏi quan trọng để mỗi người nhận ra rằng đây không còn là căn bệnh chỉ gặp ở người cao tuổi. Sự thật là đột quỵ có thể xảy ra ở bất kỳ ai, kể cả người trẻ, nếu có yếu tố nguy cơ tiềm ẩn hoặc duy trì lối sống không lành mạnh trong thời gian dài. Thức khuya, căng thẳng kéo dài, ít vận động, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia hay bỏ qua việc kiểm tra sức khỏe định kỳ – tất cả đều có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc đột quỵ sớm. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể phòng tránh nếu mỗi người chú ý bảo vệ sức khỏe từ sớm: ăn uống điều độ, tập thể dục thường xuyên và kiểm soát tốt các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim. Nhận thức đúng và chủ động thay đổi sẽ giúp chúng ta giảm đáng kể nguy cơ đối mặt với những hậu quả nặng nề của đột quỵ.
